Latest

Krimp of kans? – Kyushu expertmeeting november 2016

Hoe kun je krimpregio’s nieuw leven inblazen met kunst en cultuur? Tussen 8 en 12 november vond het tweede Holland-Kyushu werkbezoek plaats aan Fukuoka en Oita prefectuur. De werkbezoeken aan Kyushu zijn waardevol gebleken omdat ze partijen bij elkaar brachten die in Nederland en Japan op dezelfde thema’s werken, en zo verdieping, reflectie en mogelijkheden voor verdere samenwerking brachten.

De Nederlandse delegatie van het tweede bezoek bestond uit vertegenwoordigers van culturele instellingen die bijdragen aan de revitalisering van krimpregio’s in Nederland. Tijdens de expertmeeting discussieerden ze over verschillende onderwerpen met circa 30 Japanse deelnemers om kennis te delen en inspiratie op te doen over hoe je krimpregio’s met behulp van kunst en cultuur nieuw leven inblaast. Ludo Diels (IBA Parkstad) kijkt er met enthousiasme op terug: ‘Het was geen reis, maar eerder een belevenis, een ervaring en tot op zekere hoogte zelfs een ontdekking. Ik geloof niet dat ik me eerder zo ver van huis zo thuis heb gevoeld. Ook thematisch sloot de excursie naadloos aan op de onderwerpen die spelen in de context van mijn eigen werkzaamheden in de regio Parkstad Limburg. Een waardevolle ervaring en eye-opener.’

Krimp in Nederland en Japan
Nederland en Japan hebben, net zoals andere ontwikkelde landen, zogenaamde ‘krimpgebieden’ met weinig of geen jongeren, onbewoonde huizen, overgroeide akkers, opgeheven scholen en vervallen bedrijventerreinen en fabrieken. In Nederland is de demografische krimp begonnen aan de randen van het land, zoals in Limburg, Groningen en Zeeland, na de stadsvernieuwingsprojecten tegen de toenmalige grootstedelijke problemen in de jaren ’80 en ’90. De demografische krimp in de Japanse plattelandsgebieden is grotendeels veroorzaakt door de naoorlogse economische groei, waarbij de bevolking, economie en voorzieningen zich naar de grote steden verplaatsten. Al eerder dan in Nederland stond de regionale revitalisatie in Japan hoog op de politieke en bestuurlijke agenda. Ondanks veel investeringen vanuit de centrale overheid is het ‘ei van Columbus’ echter nog niet gevonden.

Buitenstaanders, jongeren en idioten
Japanners kennen de uitdrukking “Yosomono (buitenstaanders), wakamono (jongeren) en bakamono (idioten)” voor mensen die nodig worden geacht om het kringgebied te revitaliseren. De gemeenschap heeft vaak een neutraal perspectief van buitenaf nodig om te zien waar er ruimte is voor vernieuwingen en verbeteringen. Daarnaast heeft de regio ook mensen nodig die, zonder al te veel rekening te houden met de tradities en met de buren, ideeën uitvoeren en doorzetten. De gemeente Ukiha, die de delegatie verwelkomde en de bijeenkomst mogelijk maakte, is een goed voorbeeld van de Japanse gemeenschap die gebruik maakt van de kracht van buitenstaanders door samen te werken met Nederlandse culturele instellingen zoals het Mondriaan Fonds en Nederlandse kunstenaars (Ukiha & Holland Jazz Night).

Belang van het bundelen
De delegatie was vooral onder de indruk van de kwaliteit in vakmanschap en aandacht voor details. Sjoerd Wagenaar (PeergrouP): ‘Ik zie een kracht in de eenvoud en de aandacht die men in Japan heeft voor details. Ik heb genoten van alle zorgvuldigheid, van het bereiden van het eten tot en met het maken en presenteren van producten.’ Sjoerd Westerhof (Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018) zag dat ook: ‘Wat mij opviel is dat Japan nog beschikt over een gespreide infrastructuur voor ambacht, naar ik begreep ook omdat daar een bijzondere subsidie of fiscale voorziening voor is. Daarmee heeft het land een basis, er is nog aandacht voor kwaliteit verworven door traditie. Een traditie die tegelijkertijd een inspiratiebron voor toekomstige ontwikkeling kan zijn.’
Anderzijds ontbreekt volgens Naoki Ezoe, eigenaar van een branding bedrijf en producer, juist een professionele infrastructuur waarin verschillende netwerken onderling samenwerken en de krachten bundelen, iets waar de culturele sector in Nederland sterk in is

Concreet heeft het bezoek ertoe geleid dat de deelnemers zelf het initiatief namen om volgend jaar opnieuw bij elkaar te komen voor meer discussies en samenwerking. Zo worden voor 2017 al twee vervolgbezoeken gepland, zowel in Nederland als in Japan.

De Nederlandse delegatie bestond uit:
Oeds Westerhof (directeur Netwerk & Innovatie Leeuwarden Culturele Hoofdstad 2018)
Sjoerd Wagenaar (artistiek directeur PeerGrouP)
Ludo Diels (hoofd Strategische Communicatie en Cultuurprojecten IBA Parkstad)

Partner:
Gemeente Ukiha, Japan

In samenwerking met:
Naoki Ezoe (Bunbo)
Toshihiko Nishida (Taketa Art Culture)
Shigeki Hara (Cinematheek Liberté)
Kazutaka Mori (Sorriso riso)