Highlight

Expertmeetings in Kyushu

Expertmeeting in april: ambacht, innovatie en ondernemerschap

Een Nederlandse delegatie bezocht tussen 5 en 9 april Nagasaki en Fukuoka, op uitnodiging van de Nederlandse ambassade in Tokyo en DutchCulture. Dit bezoek kwam tot stand in samenwerking met Crafts Council Nederland, een organisatie die zich richt op het behoud en de ontwikkeling van creatieve ambachten voor artistieke, economische, maatschappelijke en culturele doeleinden. Het hoogtepunt van deze Kyushu reis was de expertmeeting Holland – Kyushu: ambacht, innovatie en ondernemerschap die plaatsvond op 7 april 2016 in Fukuoka in aanwezigheid van verschillende experts vanuit Nederland, Kyushu en Tokio.

Ambacht en vergrijzing
Tijdens de ontmoeting met de Japanse ambachtslieden waren de experts verbaasd over de diversiteit en verfijndheid van het Japanse ambacht. Vergeleken met Nederland, waar de tradities op het gebied van ambacht vrijwel verdwenen zijn, volgens Marion Poortvliet (directeur van Crafts Council Nederland), speelt het Japanse ambacht nog altijd een rol in het dagelijks leven.

Kyushu bestaat uit zeven prefecturen, ieder met hun eigen lokale ambachten. Daar weet Rei Watanabe van Unagi no Nedoko alles van: “Omdat hier naast werk nog een actief en levendig lokaal leven bestaat, er allerlei soorten mensen wonen, er diverse ambachten en andere bezigheden bestaan, is Kyushu volledig zelfvoorzienend.” Toch merkten de experts dat het Japanse ambacht ook te kampen heeft met een afname van de vraag naar traditionele producten en een vergrijzing onder de ambachtslieden. De kennis en technieken rondom ambacht dreigen hierdoor te verdwijnen. “We zijn vreselijk gastvrij ontvangen en mochten een kijkje nemen in de levens van deze mensen, die soms al 30, 40, 50 jaar met hetzelfde vak bezig zijn. Deze ambachtslieden zijn al redelijk op leeftijd en onderwerp van gesprek is en blijft hoe je nieuwe, jonge mensen kan vinden, die naar de provincie willen verhuizen en zich volledig willen toewijden aan het leren van een vak. (…) Al binnen vijf tot tien jaar gaan er veel werkplaatsen verloren en daarmee ook unieke kennis en erfgoed. Deze mensen zijn zo één met hun vak, de werkplaats en de voorwerpen die ze maken, als je daar bent voel je meteen dat het op korte termijn vinden van een vervanger een haast onmogelijke opgave is” schrijft Geertje Jacobs, hoofd museumzaken van het Textielmuseum in haar blog. Omdat de oudere generatie niet of nauwelijks gebruik maakt van internet zijn ambachtslieden vaak moeilijk te vinden. Dat geldt eveneens voor hun Nederlanders collega’s die hun beroep op een traditionele manier uitoefenen. De vraag ‘op welke wijze kunnen we het ambacht in leven houden?’ hield de experts bezig tijdens hun reis.

Innovatie en toekomst
Tijdens de meeting was duidelijk te merken dat er zowel in Nederland als in Japan behoefte is aan innovatie en vernieuwing om het ambacht levendig te houden. De experts zijn ervan overtuigd dat deze twee landen ideale partners zijn die elkaar kunnen aanvullen en versterken: Japanners met hun hoogwaardig vakmanschap, materiaal- en productiekennis en vaardigheden en Nederlanders met hun flexibiliteit, proactieve houding, communicatievaardigheden en out-of-the-box denken.
Marion Poortvliet: “Voor de Nederlandse deelnemers was het verblijf in Japan ook een unieke gelegenheid om, ver van de dagelijkse beslommeringen, kennis uit te wisselen en plannen voor samenwerking te maken.” Na het werkbezoek vloog de delegatie terug naar Nederland, vol met ideeën en inspiratie. Ze zijn ook door elkaar geïnspireerd geraakt en zijn nu onderling in overleg om een nieuw project te starten. Op uitnodiging van Geertje Jacobs is er in de zomer een bijeenkomst bij het TextielMuseum gepland voor de Nederlandse delegatie en DutchCulture, onder andere om nieuwe projecten te bespreken die uit dit meer dan geslaagde werkbezoek zijn voortgekomen. Een tweede expertmeeting die in het najaar zal plaatsvinden is volop in ontwikkeling.

De Nederlandse delegatie bestond uit:
Marion Poortvliet (directeur van Crafts Council Nederland)
Geertje Jacobs (Hoofd Museumzaken van het TextielMuseum)
Jeroen van den Eijnde (docent en onderzoeker bij ArtEZ)
Charlotte Landsheer (directeur van Cor Unum)
Emiko Chujo (Japan Cultural Exchange/MONO JAPAN).

De Japanse deelnemers waren:
Minako Ikeda van (Kyushu University),
Etsuko Miki van (Arita College of Ceramics)
Tomohiko Akimoto van (Loft Work)
Takaharu Hamano van (Saga Ceramics Research Laboratory)
Tomoko Fujiwara van het (Kyushu Ceramic Museum)
Kyohei Baba van (Maruhiro Inc.)
Takahiro Shiramizu van (Unagi no Nedoko)
Nobuyuki Shiki (Arita 2016/)

Meer lezen:
Latest: ‘WERKBEZOEK AMBACHT IN APRIL 2016’
Blog: TextielMuseum
Blog: Crafts Council
Blog: Unagi no Nedoko